Chińskie władze wcześniej niż oczekiwano upubliczniły tekst przyjętej podczas III Plenum KC KPCh XVIII kadencji „Decyzji w sprawie kilku istotnych kwestii dotyczących wszechstronnego pogłębienia reform” (nastąpiło to w piątek, 15 listopada). Jako że „Decyzja”, w przeciwieństwie do publikowanego przez nas we fragmentach i omawianego „Komunikatu III Plenum KC”, zaskoczyła rozmachem deklarowanych reform, redakcja NaTematChin postanowiła opublikować streszczenie najistotniejszych z zawartych w niej zapowiedzi. Publikacja przekładu całego tekstu (który liczy ponad 20 tys. znaków) nie jest, ze względów technicznych, możliwa.

Tekst „Decyzji” podzielono na 16 rozdziałów (w streszczeniu oznaczonych cyframi rzymskimi) oraz 60 fragmentów (ponumerowanych w streszczeniu za pomocą cyfr arabskich).

Tytuły poszczególnych rozdziałów przytaczamy w pełnym przekładzie, fragmenty streszczamy jedynie, oznaczając dosłowne cytaty kursywą.

Na początek publikujemy rozdziały I-VII, które dotyczą reform gospodarczych.

 ***

„Decyzja KC w sprawie kilku istotnych kwestii dotyczących wszechstronnego pogłębienia reform”

(część I)

I. Wielkie znaczenie i wiodące idee wszechstronnego pogłębiania reform

1. Dokończenie budowy społeczeństwa umiarkowanego dobrobytu, postęp w budowaniu bogatego, demokratycznego, cywilizowanego i harmonijnego nowoczesnego państwa socjalistycznego oraz realizacja chińskiego marzenia o wielkim odrodzeniu narodu chińskiego jako wiodące cele reform.

2. Dążenie do ogrywania przez rynek decydującej roli w alokacji zasobów oraz zapewnienie siłom społecznym pola do (uporządkowanego) pełnego działania, przy zachowaniu kierowniczej roli KPCh.

3. Nowe ułożenie relacji państwo-rynek, redefinicja roli państwa w gospodarce, znaczące ograniczenie bezpośredniej alokacji zasobów przez państwo, państwo jako regulator i gwarant stabilności makroekonomicznej.

4. Reformy mają być wprowadzane odważnie, ale z rozwagą i metodycznie, nadal z zachowaniem „klasycznej” zasady przekraczać rzekę, wymacując kamienie [pod stopami]. Wzmocnienie poczucia misji historycznej. Rozbijanie spetryfikowanych grup interesu. 2020 jako horyzont czasowy dla kluczowych postępów reform.

II. Utrzymanie i doskonalenie fundamentalnego systemu gospodarczego

5. Prawa majątkowe to jądro systemu własności. Zrównanie prawnego statusu sektora publicznego i prywatnego.

6. Rozwój mieszanego systemu własności. Wspólne przedsięwzięcia kapitałowe sektora publicznego i prywatnego. Akcjonariat pracowniczy. Reforma systemu nadzoru właścicielskiego sprawowanego przez państwo. Transfer części państwowych aktywów do systemu zabezpieczenia społecznego (a więc finansowanie zabezpieczenia społecznego majątkiem państwowym).

7. Kontynuacja reformy przedsiębiorstw państwowych, rozbijanie monopoli administracyjnych. Odseparowanie przedsiębiorstw państwowych od aparatu biurokratycznego (m.in. poprzez zatrudnianie zawodowych menedżerów).

8. Uchylenie nieracjonalnych przepisów dotyczących sektora niepublicznego, znoszenie ukrytych barier.

III. Przyspieszone doskonalenie nowoczesnego systemu rynkowego

9. Tworzenie sprawiedliwych i przejrzystych reguł rynkowych. Zasada „co nie jest zakazane, jest dozwolone” (w przyszłości być może rozszerzona na inwestorów zagranicznych). Uproszczenie procedur rejestracyjnych dla biznesu. Uporządkowanie i ujednolicenie regulacji rynku poprzez likwidację przepisów i praktyk stanowiących przeszkodę dla spójności rynku i uczciwej konkurencji, zakaz stosowania niezgodnych z prawem preferencji, lokalnego protekcjonizmu i sprzeciw wobec monopoli.

10. Jeśli tylko rynek jest w stanie kształtować ceny, zostaną oddane władzy rynku, a państwo nie będzie niepotrzebnie w nie ingerować. Reforma cen wody, produktów naftowych, gazu ziemnego, prądu oraz usług transportowych i telekomunikacyjnych. Zwiększenie przejrzystości w wypadku naturalnych monopoli.

11. Tworzenie jednolitego rynku gruntów w miastach i na wsi.

12. Otwarcie sektora bankowego na inwestorów zagranicznych i prywatnych (ci ostatni będą mogli tworzyć banki małe i średnie). Dalej idące urynkowienie mechanizmu kształtowania kursu renminbi i stóp procentowych. Szybsze osiągnięcie wymienialności renminbi na rachunku kapitałowym. Stworzenie systemu ubezpieczeń depozytów bankowych.

13. Wspieranie innowacji naukowo-technicznych. Rozważenie powołanie specjalnych sądów właściwych w sprawach dotyczących własności intelektualnej. Rynek jako czynnik decydujący o alokacji środków na badania i ocenie efektów.

IV. Przyspieszona transformacja kompetencji administracji publicznej

14. Państwo jako regulator na poziomie makroekonomicznym, zapewniający gospodarce stabilność, stymulujący restrukturyzację gospodarki i optymalizację jej struktury. Polityka fiskalna i pieniężna jako podstawowe instrumenty polityki gospodarczej. Przedsiębiorstwa jako podmioty autonomicznie podejmujące decyzje inwestycyjne, bez konieczności uzyskiwania zgody organów państwa (poza uzasadnionymi narodowym interesem wyjątkami). Odejście od oceniania działalności administracji publicznej przede wszystkim na podstawie osiągniętego tempa wzrostu gospodarczego. Inwentaryzacja aktywów państwowych na wszystkich szczeblach administracji, inwentaryzacja nieruchomości. System wymiany informacji między organami administracji.

15. Okrajanie kompetencji administracji publicznej (na rzecz rynku), maksymalna redukcja zakresu mikrozarządzania przez władze centralne. Przekazywanie kompetencji administracyjnych w dół. Outsourcing części zadań publicznych na zasadach rynkowych. Reforma instytucji publicznych (szkoły, placówki badawcze, szpitale) poprzez stopniowe wyłączanie ich ze struktur administracji publicznej i przekształcanie w osoby prawne (przedsiębiorstwa lub organizacje społeczne).

16. Optymalizacja struktury administracji publicznej oraz podziału kompetencji i odpowiedzialności. Optymalizacja podziału administracyjnego. Redukcja liczby organów administracyjnych oraz liczby etatów kierowniczych.

V. Pogłębienie reform systemu fiskalnego

17. Standaryzacja i zwiększenie przejrzystości budżetów, system bilansowania budżetów w perspektywie wieloletniej. Stworzenie systemu zarządzania długiem publicznym na poziomie centralnym i lokalnym oraz mechanizów ostrzegania przed ryzykiem wynikającym z publicznego zadłużenia. Uporządkowanie systemu transferów fiskalnych.

18. Stopniowe zwiększanie udziału podatków bezpośrednich w dochodach państwa. Reforma VAT-u, uproszczenie systemu stawek podatkowych. Obłożenie akcyzą produktów energochłonnych, powodujących znaczące zanieczyszczenie środowiska i niektórych produktów luksusowych. Przyspieszenie prac nad podatkiem od nieruchomości. Unormowanie i ujednolicenie przywilejów podatkowych.

19. Zrównoważenie relacji między zadaniami a możliwościami budżetowymi poszczególnych szczebli administracji. Możliwość delegowania zadań centralnych z jednoczesnym zapewnieniem odpowiednich transferów finansowych. Zmiana w dystrybucji wpływów fiskalnych między władze centralne i lokalne.

VI. Zintegrowanie rozwoju miast i obszarów wiejskich

20. Reforma metod gospodarowania w rolnictwie. Wzmocnienie ochrony prawa użytkowania gruntów na wsi, dopuszczenie do obrotu tym prawem (i ustanawiania na nim hipoteki). Promocja kolektywnych (spółdzielczych) form gospodarowania w rolnictwie.

21. Zwiększenie „płynności” praw rolników do własności kolektywnej (możliwość ich zbywania, zastawiania i dziedziczenia).

22. Zrównoważenie podziału publicznych zasobów między miasta i obszary wiejskie. Zagwarantowanie rolnikom korzystania na wzroście wartości gruntów.

23. Koordynacja rozwoju miast, miasteczek i wsi. Optymalizacja struktury przestrzeni miejskich i wzmocnienie „pojemności” miast [zdaje się, rozumianej jako zdolność do zapewniania mieszkańcom odpowiedniego dostępu do dóbr publicznych]. Dopuszczenie do finansowania budowy infrastruktury miejskiej poprzez emisję obligacji „komunalnych”, dopuszczenie prywatnego kapitału do miejskich inwestycji infrastrukturalnych. Stopniowa zmiana statusu napływowej ludności wiejskiej w miastach, przyspieszenie reformy systemu meldunkowego (hukou). Całkowite zniesienie ograniczeń meldunkowych w najmniejszych miastach, uporządkowane znoszenie ich w miastach średnich, racjonalne uregulowanie warunków zameldowania w miastach dużych, rygorystyczna kontrola nad rozmiarami populacji miast największych. Włączanie ludności wiejskiej uzyskującej miejskie meldunki do systemu zabezpieczenia społecznego, „przenoszenie” ubezpieczenia emerytalnego i zdrowotnego między wsią a miastem. Podnoszenie efektywności gospodarowania gruntami miejskimi.

VII. Budowanie nowego systemu otwartej gospodarki

24. Złagodzenie zasad inwestowania w Chinach. Uporządkowane otwieranie sektora finansowego, edukacyjnego, kulturalnego i medycznego na zagraniczny kapitał. Pełne otwarcie na zagraniczny kapitał następujących dziedzin: opieka nad dziećmi i seniorami, architektura, rachunkowość, logistyka, handel elektroniczny. Większe otwarcie zwykłego przemysłu wytwórczego. Szanghajska Strefa Wolnego Handlu ważnym laboratorium reform, zapowiedź powołania kolejnych tego rodzaju stref. Zwiększenie inwestycji chińskiego kapitału za granicą. Przyspieszenie negocjacji umów inwestycyjnych z innymi państwami.

25. Przyspieszenie negocjacji układów o wolnym handlu (w wymiarach: dwustronnym, wielostronnym, regionalnym i subregionalnym) ze strategicznym skupieniem się na państwach ościennych. Włączenie w zakres negocjacji o wolnym handlu kwestii: ochrony środowiska, ochrony inwestycji, zamówień publicznych i handlu elektronicznego.

26. Zwiększenie stopnia otwarcia regionów wewnętrznych na zagranicę, w tym wspieranie otwierania nowych połączeń lotniczych między miastami w głębi kontynentu i miastami poza granicami Chin. Dopuszczenie szczególnych regulacji dla miast portowych i granicznych w zakresie transgranicznego ruchu osobowego, logistyki międzynarodowej i turystyki. Przyspieszenie tworzenia połączeń komunikacyjnych z państwami ościennymi, w tym budowy Obszaru Gospodarczego Szlaku Jedwabnego i Morskiego Szlaku Jedwabnego.



Skomentuj